Wandelroute Ommen

De Route

1. 1

   Het vergeten pad

   Ommen als één van de belangrijkste spirituele centra van de wereld? In de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw was dat het geval. Op de Besthmenerberg, in de bossen en op de heide, ontstond een geestelijk centrum met kampeerterreinen, een postkantoor, een bank, een kantine en een conferentiecentrum. Zo kon er langere tijd worden verbleven. De Tweede Wereldoorlog en het latere Strafkamp Ommen lieten deze wereld weer verdwijnen. Het 'vergeten pad' geeft je nog een kijkje in de bijzondere geschiedenis.

2. 2

   Jiddu Krishnamurti

   Jiddu Krishnamurti (1895–1986) was één van de grotere invloeden op spiritueel en filosofisch vlak van de 20e eeuw. Hij brak met denkbeelden die volgens hem vooral het eigenbelang dienden. Zijn boodschap: leef in geestelijke vrijheid, wees geen volgeling, voel je verantwoordelijk voor elkaar en leef met aandacht. Hij gaf geen recept, maar spiegelde zijn toehoorders de werkelijkheid.

3. 3

   Landhuis Hei en Dennen

   Vanuit dit statige landhuis werd de administratie van de Sterkampen en het bestuur van de Eerder Stichting geleid. Eigenaar was Philip baron van Pallandt van Eerde (1889–1979), die in 1920 de charismatische Krishnamurti ontmoette. Het werd spirituele liefde op het eerste gezicht: Philip schonk al zijn Ommer bezittingen aan de stichting met Krishnamurti als voorzitter, en kasteel Eerde werd het hoofdkwartier van de Theosofische Vereniging.

4. 4

   Huize Henan (nu Wildthout)

   De contacten van Philip baron van Pallandt van Eerde met de Theosofische Vereniging leidden tot de oprichting van een Pythagorasschool in Huize Henan (tegenwoordig een hotel) en in een deel van Huize Het Laar.

5. 5

   Steile Oever

   De steile oever is een oude meander van de rivier de Regge. Ooit sleet de rivier in een bocht deze hoge oever uit. Bij mooi weer zochten sterkampbezoekers hier verkoeling: zwemmen in de Regge was een geliefd ritueel tussen de lezingen door.

6. 6

   Eerder Esch

   Dit huis, inmiddels een rijksmonument, werd in 1929 in opdracht van Philip baron van Pallandt van Eerde gebouwd op de esgronden van Eerde. De parktuin werd aangelegd met veel uitheemse boomsoorten.

7. 7

   Landgoed Eerde

   Op Landgoed Eerde werd de komst van de nieuwe Wereldleraar voorbereid: de 'Orde van de Ster van het Oosten' organiseerde haar activiteiten vanuit kasteel Eerde en omliggende gebouwen. Na een bezoek van Krishnamurti gaf Philip baron van Pallandt van Eerde zijn landgoed cadeau aan de Eerder Stichting. Toen Krishnamurti in 1929 brak met de Theosofische Vereniging, nam Van Pallandt het landgoed terug en stortte zich op natuurbehoud en het verwilderen van planten.

8. 8

   Grafkelder familie Van Pallandt

   Rond 1860 gebouwd, met als laatste bijzetting in 1922 de weduwe van Salomon van Pallandt. Ook Philip baron van Pallandt van Eerde zelf en zijn zoon Rudolf liggen hier begraven. De dikke muren en goede isolatie maken de kelder vorstvrij en zorgen voor een constante temperatuur — perfect voor overwinterende vleermuizen zoals de baardvleermuis, franjestaart en watervleermuis, die via luchtkokers naar binnen vliegen.

9. 9

   Besthmenerven

   Het Besthmenerven is één van de drie vennen in Besthmen — in de volksmond 'de meertjes'. Ten tijde van de Sterkampen heette het de Besthmenerkolk. Houd het ven aan je rechterhand en blijf het paadje volgen tot een open plek. Hier stond ooit Poort E van het Sterkampterrein.

10. 10

    Mediterend langs de dennen

    Rechts zie je een lang, recht pad met hoge Oostenrijkse dennen. Van dit pad wordt beweerd dat Krishnamurti er vaak liep te mediteren voordat hij een toespraak hield — al is die bewering niet op feiten gebaseerd. Loop daarna naar beneden door het amfitheater en ga links omhoog.

11. 11

    Openluchttheater (Bostheater)

    Tegenwoordig het Bostheater, waar 's zomers voorstellingen worden gehouden. Ten onrechte wordt dit vaak aangezien voor het amfitheater van de Sterkampen — het werd echter pas begin jaren '50 met de hand aangelegd in een natuurlijke kom in de flank van de berg. De akoestiek is van nature prachtig; probeer het maar eens.

12. 12

    Sterkampen

    Van 1924 tot 1938 werden hier de Sterkampen georganiseerd: per speciale trein kwamen mensen uit de hele wereld om te kamperen, te spreken, te luisteren en te filosoferen over de betere wereld die met de komst van Krishnamurti zou aanbreken. Het kamp was een wereld op zich — drieduizend mensen, vijftig nationaliteiten, en zo ingericht dat bemoeienis met de buitenwereld niet nodig was.

13. 13

    Klein amphitheater

    Dit amfitheater was het hart van de Sterkampen: hier werd dagelijks een kampvuur ontstoken en hield Krishnamurti zijn toespraken in de open lucht. Ooit geheel rond, nu voor de helft dichtgegroeid met bomen, terwijl de andere helft recent is gerestaureerd. Tegenwoordig onderdeel van Vakantiecentrum Ommerland. Bij het bordje staat ook een verhaalpaal — trap op het pedaal en luister naar het verhaal van die tijd.

14. 14

    Toegangspoorten

    Er waren zes officiële toegangspoorten. Bij binnenkomst moest men zich registreren en kregen deelnemers hun verblijfplaats toegewezen. Alle (straat)namen waren in het Engels: Central Gate, Central Avenue, Broadway, Rond Point, Footpath to the Castle. Maaltijden werden bereid in de centrale keuken; verder waren er eettenten, een kantine, wastent, garderobetent, garage, 'hospital' en een kampwinkel.